Hoşgeldiniz  

Mali Müşavirler İçin Defter Beyan Sistemi Uygulama Rehberi (M.Yusuf Bayğın)

Muhasebe DR | 06 Ocak 2018 | 2018 Çalışmaları, Beyanname Rehberi, Defterler, Duyurular, Genel, Güncel Mevzuatlar, MUHASEBE, Muhasebe, Sürmanşet, Vergi

SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER İÇİN DEFTER BEYAN SİSTEMİ UYGULAMA REHBERİ

DEFTER BEYAN SİSTEMİ NEDİR? 

Maliye Bakanlığının kendi bünyesinde oluşturduğu,, www.defterbeyan.gov.tr. sistemi üzerinden NOTER Tasdikine gerek kalmaksızın Serbest meslek erbabı, işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ile basit usule tabi olan mükelleflerin kayıtlarının elektronik ortamda tutulması, bu mükelleflerden defter tutmak zorunda olanların defterlerinin bu kayıtlardan hareketle elektronik ortamda oluşturulması ve saklanması, vergi beyannamesi, bildirim ve dilekçelerin elektronik ortamda verilebilmesi ile elektronik ortamda belge düzenlenebilmesi amacıyla geliştirilen sisteme defter beyan sistemi denmektedir.

DEFTER BEYAN SİSTEMİ ÜZERİNDEN HANGİ DEFTERLER TUTULABİLECEK?

İşletme defteri, serbest meslek kazanç defteri, çiftçi işletme defteri, amortisman defteri(amortisman listesinde.), envanter defteri, damga vergisi defteri, ambar defteri ile bitim işleri defteri elektronik ortamda tutulabilecek

DEFTER BEYAN SİSTEMİNİ KULLANMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ HANGİ TARİHLERDE BAŞLIYOR?

-Basit usule tabi mükellefler ile serbest meslek erbapları (noterler hariç) 1 Ocak 2018,
-İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ve diğer mükellefler 1 Ocak 2019
-Serbest meslek kazanç defteri yanında işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren sistemi kullanmaya başlayacaklardır.

DEFTER BEYAN SİSTEMİNİ KULLANACAK MÜKELLEFLE  MESLEK MENSUBU YENİ BİR SÖZLEŞME YAPACAK Mİ?

“Elektronik Beyanname Gönderme Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi”ni imzalayan meslek mensuplarının, söz konusu sözleşmelerinin geçerliliğini sürdürmesi koşuluyla, Defter-Beyan Sisteminin kullanımı için yeni bir sözleşme imzalamasına gerek olmayacaktır.

BİLANÇO ESASINA GÖRE DEFTER TUTAN GERÇEK VE TÜZEL KİŞİLER BU SİSTEME DAHİL Mİ?

486 Sıra Nolu VUK Genel Tebliğine göre; Kurumlar vergisi mükelleflerinden işletme hesabı esasına göre defter tutmalarına Bakanlıkça müsaade edilenler, bilanço esasına göre defter tutan mükellefler ile gelirleri sadece ücret, gayrimenkul sermaye
iradı, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlardan veya bunların birkaçından veyahut tamamından
oluşan gelir vergisi mükellefleri bu Sistemi kullanamayacaktır.

DEFTER BEYAN SİSTEMİNİN KULLANIM AMACI NEDİR?

Defter-Beyan Sistemi ile vergisel ve ticari işlemlerin elektronik ortamda kayıt altına alınması, kayıtlardan hareketle defter ve beyannamelerin elektronik olarak oluşturulması ve muhafaza edilmesi, bu sayede yükümlülüklere ilişkin bürokratik işlemlerin ve uyum maliyetlerinin azaltılması, kayıt dışı ekonomi ile etkin bir şekilde mücadele edilmesi ve vergiye gönüllü uyum seviyelerinin artırılması amaçlanmaktadır

DEFTER BEYAN SİSTEMİNE KİM NASIL MÜRACAAT EDECEK?

Defter-Beyan Sisteminine tabi olacak mükelleflerin, sistemi kullanmaya başlayacakları takvim yılından önceki ayın son gününe kadar (bu gün dahil) www.defterbeyan.gov.tr adresi üzerinden veya gelir vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesi aracılığıyla başvuru yapmaları gerekmektedir.

Söz konusu müracaatı;

-Basit usule tabi mükellefler kendileri, işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler kendileri, Serbest meslek kazancı elde eden mükellefler kendileri veya “Elektronik Beyanname Gönderme Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi” düzenledikleri meslek mensupları aracılığıyla yapabileceklerdir.

Defter-Beyan Sisteminin uygulanmaya başlanmasından sonra mükellefiyet tesis ettiren işe başlama bildiriminin verildiği günü izleyen yedinci iş günü saat 23.59’a kadar www.defterbeyan.gov.tr adresi üzerinden de yapılabilecek

DEFTER BEYAN SİSTEMİ NASIL KULLANILACAK, ŞİFRE NASIL ALINACAK?

Sisteme kullanıcı kodu veya TC Kimlik Numarası ve şifre bilgileri kullanılarak www.defterbeyan.gov.tr adresi üzerinden giriş yapılarak kullanılacak ve işlemler yapılacaktır

Sisteme giriş sırasında kullanılacak şifre bilgisi, mükellef veya noterden yetkilendirdiği kişi tarafından gelir vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine yapılacak başvuru ile alınabilecektir.

Şifre bilgisi bulunmayan meslek mensupları “Elektronik Beyanname Gönderme Aracılık Yetkisi Talep Formu”nu, meslek odaları “Basit Usulde Vergilendirilen Mükelleflerin Beyannamelerinin Elektronik Ortamda Gönderilmesine Aracılık Yetkisi Talep Formu”nu doldurmak suretiyle bağlı oldukları vergi dairesine müracaat ederek kullanıcı kodu ve şifre temin edebileceklerdir.
Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce vergi dairelerinden elektronik beyanname gönderebilmek için temin edilen kullanıcı kodu ve şifre bilgisi ile Sisteme giriş yapılabilecektir.

Sistemi kullanacak mükellef, meslek mensubu veya meslek odaları istemeleri halinde, çalışanlarını Sistemin belirli fonksiyonlarını kullanmak üzere Sistem kullanıcısı olarak tanımlayabilecek ve yetkilendirebilecekler

DEFTER BEYAN SİSTEMİNDE TUTULAN DEFTERLERİN AÇILIŞ VE KAPANIŞ ONAYI NASIL YAPILACAK?

İlk defa veya yeniden işe başlama ile sınıf değiştirme hallerinde kullanmaya başlamadan önce, izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları ise defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk gününde Başkanlık tarafından elektronik olarak yapılır. Açılış onayı 213 sayılı Kanun’da öngörülen tasdik hükmündedir.

Defterlere ait oldukları takvim yılının son ayını takip eden dördüncü ayın sonuna kadar Başkanlık tarafından elektronik ortamda kapanış onayı yapılır.
Defter-Beyan Sistemi üzerinden tutulan defterler, 213 sayılı Kanun kapsamında geçerli kanuni defter olarak kabul edilecektir.
Defter-Beyan Sistemi kullanmakla yükümlü olan mükelleflerden defter tutmak zorunda olanların kâğıt ortamında tuttukları defterlerin hukuki geçerliliği bulunmamaktadır.
Basit usule tabi mükelleflerin alış ve giderleri ile satış ve hasılatlarına ilişkin bilgiler Sistem üzerinden kayıt altına alınacak ve görüntülenebilecektir.

-DEFTER BEYAN SİSTEMİNDE TUTULAN DEFTERLERİN NOTER TASDİKİ YAPILACAK MI?

Sistem üzerinden tutulan defterlerin açılış onayı 213 Sayılı Yasada öngörülen defter tasdiki (Onay) hükmünde olacağından defterlerin noter tasdiki gerekmeyecektir

DEFTER BEYAN  SİSTEMİNDE BELGE DÜZENLENMESİ NASIL OLACAK? 

213 sayılı VUK gereği düzenlenme zorunluluğu bulunan fatura ve fatura yerine geçen vesikalar, serbest meslek makbuzu, müstahsil makbuzu, gider pusulası, sevk irsaliyesi ve benzer diğer vesikalar, özel mevzuatlarında yer alan düzenlemelere uygun olarak, Defter-Beyan Sistemi üzerinden veya bu Sistem vasıtasıyla elektronik ortamda düzenlenebilecektir.

-DEFTER BEYAN SİSTEMİNDE KAYITLAR NE ZAMAN YAPILACAK, YANLIŞ KAYITLAR NASIL DÜZELTİLECEK?

İşlemlerin defterlere kaydı, ait oldukları aya ait katma değer vergisi beyannamesinin verilmesi gereken son günden fazla geciktirilemez.
Takvim yılının son ayına ait kayıtlar, takvim yılına ait gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken son gün saat 23:59’a kadar yapılabilir.
Basit usule tabi mükelleflerin alış ve giderleri ile satış ve hasılatlarına ilişkin üçer aylık kayıtlar, izleyen ayın sonuna kadar Sisteme kaydedilir.
Defter ve kayıtlara rakam veya yazıların yanlış girilmesi durumunda, Tebliğde kayıt zamanına ilişkin olarak belirlenen süreler zarfında, (Yani ait oldukları aya ait katma değer vergisi beyannamesinin verilmesi gereken son gün, Takvim yılının son ayına ait kayıtlar, takvim yılına ait gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken son gün) Sistem üzerinden yanlış kayıt güncellenebilecek veya iptal edilerek doğru kayıt aynı yöntemle tekrar girilebilecektir.

DEFTER BEYAN SİSTEMİ ÜZERİNDEN TUTULAN DEFTER VE BELGELERİN MUHAFAZA VE İBRAZI NASIL OLACAK?

Sistem üzerinde tutulan defterlerin tüm işlemlerin elektronik olarak yapılması ve her işleme ait logoların kayıt altına alınmasına bağlı olarak kaynağının inkar edilemezliği söz konusu olduğundan mükelleflerce ayrıca kağıt ortamında saklanmasına gerek bulunmamaktadır.
Sistem üzerinden defterlerin görüntülenmesi, yazdırılması veya çeşitli dosya formatları ile indirilmesi (kaydedilmesi) mümkün olmakla birlikte, bu şekilde indirilmiş (kaydedilmiş) olan defterlerin hukuki geçerliliği bulunmamaktadır.
Sistem üzerinden tutulan defter ve kayıtların muhafaza yükümlülüğü Başkanlığa aittir.
Başkanlık, istenildiğinde defterlerin kağıt, elektronik, manyetik veya optik araçlar vasıtasıyla eksiksiz ve okunabilir şekilde ibraz edilmesine yönelik önlemleri almak ve ibraza yönelik farklı usuller belirlemek konusunda yetkilidir.

DEFTER BEYAN SİSTEMİNİ KULLANMA YETKİSİ KİMLERE AİT OLACAK?

Sistem üzerinden defter tutma, beyanname ve bildirim gönderebilme işlemleri, 3568 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat düzenlemeleri uyarınca vergi beyannamelerini meslek mensuplarına İmzalatmak zorunda olan mükelleflerden,

Kendisine elektronik beyanname gönderebilmek için kullanıcı kodu, parola ve şifre verilenlerin kendileri veya meslek mensupları tarafından,
Diğerleri için meslek mensupları tarafından,
Sistemi meslek mensubu veya meslek odası aracılığıyla kullanan mükellefler de Sistemi, herhangi bir işlem yapmadan bilgilenme amacıyla görüntüleme yapmak suretiyle kullanabileceklerdir.
Meslek mensuplarının adına işlem yapacakları mükellefler ile 340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan “Elektronik Beyanname Gönderme Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi”ni, yapması gerekmektedir.

DEFTER BEYAN SİSTEMİNDEN ÇIKMA (İŞİ TERK, ÖLÜM, GAİPLİK VB) İŞLEMİ NASIL YAPILACAK?

Sistemi kullanan mükelleflerin ölümü veya gaipliği, mükellefiyetinin sonlandırılması/terkin edilmesi hallerinde, ölüm/gaiplik kararı tarihi ile sonlandırma/terkin tarihinden itibaren, o tarihe kadar yapılması gereken işlemler ve onların gerektirdiği yükümlülükler haricinde, Defter-Beyan Sistemi kayıt yapma, defter tutma ve beyanname gönderme özellikleri bakımından kullanılamayacaktır.

Bununla birlikte geçmiş dönemlere ilişkin bilgilerin görüntülenmesi amacıyla Sistem kullanılabilecektir.

İkinci sınıf tüccarlar, 213 sayılı Kanunun 180 ve 181 inci maddelerinde yer alan hükümler kapsamında birinci sınıfa geçerek bilanço esasına göre defter tutacakları izleyen takvim yılı başından itibaren Sistem kullanıcıları arasından çıkacaklardır. 213 sayılı Kanunun 180 inci maddesi kapsamında sınıf değişikliği yapılmasına yönelik sorumluluk mükelleflere aittir.

Basit usulün şartlarını haiz olup Sistemi kullanan mükelleflerden, bu usulden yararlanmayı istemediklerini ve kazançlarını bilanço esasına göre tespit etmek istediklerini yazı ile bildirenler, dilekçelerinde belirttikleri tarihten veya izleyen takvim yılı başından itibaren Sistemi kullanamayacaklardır. Ancak, geçmiş dönemlere ilişkin bilgilerin görüntülenmesi amacıyla Sistem kullanılabilecektir.

-DEFTER BEYAN SİSTEMİNDE SORUMLULUK VE CEZA UYGULAMASI NASIL OLACAK?

Sistemi kullanmak zorunda olmakla birlikte tebliğde öngörülen süreler içerisinde başvuru yapmayan, başvuru yapmakla birlikte belirlenen süreler dahilinde kayıt yapma, defter tutma, beyanname, bildirim ve dilekçe gönderme, belge düzenleme ve benzeri yükümlülüklerini yerine getirmeyen mükelleflere 213 sayılı Kanunun ilgili ceza hükümleri tatbik olunur.
Bu Tebliğ ile Defter-Beyan Sistemini kullanan mükellefler Sistem dışında kâğıt veya elektronik ortamda kayıt yapamaz, defter tutamaz Defter-Beyan Sistemi dışından gönderecekleri beyannameler hiç verilmemiş kabul edilir. Söz konusu kayıt ve işlemlerin yapılmamış, defterlerin tutulmamış ve beyannamelerin verilmemiş sayılması nedeniyle 213 sayılı Kanunun ilgili ceza hükümlerine göre ceza uygulanır.
Bu Tebliğ kapsamında Defter-Beyan Sistemini kullanan mükellefler, meslek mensupları ve meslek odaları, mükellefler, meslek mensupları ya da meslek odalarının yetkilendirdiği çalışanları kendilerine verilen kullanıcı kodu ve şifrenin güvenliğinden sorumludurlar. Sistem kullanıcıları, kullanıcı kodu ve şifrelerini başka amaçlarla kullanamazlar, herhangi bir üçüncü kişiye açıklayamazlar ve kullanımına izin veremezler, üçüncü kişilere devredemezler, kiralayamazlar ve satamazlar. Sistem kullanıcıları kullanıcı kodu ve şifrenin yetkisiz kişilerce kullanıldığını öğrendikleri anda (kullanıcı kodu ve şifrenin kaybedilmesi, çalınması vb. durumlar dâhil) Vergi İletişim Merkezine (444 0 189) veya ilgili vergi dairesine derhal bilgi vermekle yükümlüdür.
Defter-Beyan Sistemine yapılan kayıtlar, oluşturulan defter, liste vb. bilgiler, elektronik ortamda gönderilen beyanname, bildirim ve dilekçeler ile elektronik belgelerin içeriğinden ve doğruluğundan Sistemi doğrudan kendisinin kullanması durumunda mükellefler sorumlu olacaktır.
Sistemin aracılık ve sorumluluk sözleşmesi imzalanarak yetki verilen kişiler aracılığıyla kullanılması durumunda meslek mensubu/odası deftere kaydedilen bilgilerin dayanağı olan ilgili belgelere uygunluğundan ve gönderilmesine aracılık ettiği beyanname, bildirim ve dilekçelerin defter kayıtlarına ve kayıtların dayandığı belgelere uygun olmamasından dolayı mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu kapsamda Başkanlığın herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Beyannamelerin onaylanması sonucunda otomatik olarak hazırlanan tahakkuk fişleri ve/veya ihbarnamelerin, yine Sistem üzerinden mükellefe, vergi sorumlusuna veya bunların yetki verdiği gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda iletilmesi işlemi ile söz konusu tahakkuk fişleri ve/veya ihbarnameler mükellefe tebliğ edilmiş sayılacaktır.
Defter-Beyan Sistemi üzerinden yapılan işlemlerin, girilen kayıtların, deftere kaydedilmesi işleminin ve beyanname, belge, bildirim ile dilekçelerin verilmiş/düzenlenmiş/yapılmış sayılması için Sistem üzerinde onaylama işleminin yapılması gerekmektedir. Onaylanacak işlem, yapılması gereken kanuni/idari süresinin son günü saat 23:59’dan önce tamamlanmalıdır.
Elektronik ortamda yapılan işlemlerin tespit ve tevsikinde, Başkanlık/vergi dairesi kayıtları esas alınacaktır.

DEFTER BEYAN SİSTEMİNE GEÇİŞTE DİKKAT EDİLECEK DİĞER ÖNEMLİ HUSUSLAR 

“Elektronik Beyanname Gönderme Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi”ni imzalayan meslek mensuplarının, söz konusu sözleşmelerinin geçerliliğini sürdürmesi koşuluyla, Defter-Beyan Sisteminin kullanımı için yeni bir sözleşme imzalamasına gerek bulunmamaktadır.

Bu Tebliğin 16 ncı maddesi kapsamında 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 31.12.2017 tarihine kadar Sistemi kullanmak üzere yapılması gereken başvurular serbest meslek erbapları tarafından 31.1.2018, basit usule tabi olan mükellefler açısından ise 30.6.2018 tarihine kadar yapılabilecektir.

Basit usule tabi mükelleflerin 30.4.2018 tarihine kadar kaydedilmesi gereken alış ve giderleri ile satış ve hasılatlarına ilişkin üç aylık kayıtlar 31.7.2018 tarihine kadar Sisteme kaydedilebilecektir.

486 Sıra Nolu VUK Genel Tebliğinin tamamına buradan ulaşabilirsiniz

GELİR İDARESİ, DEFTER-BEYAN SİSTEMİ BAŞVURU KILAVUZU

M.YUSUF BAYĞIN

MuhasebeDoktoru.com Editörü

KAYNAKLAR: Vergi Usul Kanunu 486 Sıra Nolu Genel Tebliği, Nevzat Erdağ, nevzaterdag.com

-Diğer Yazıları

-2018 YILINA GEÇMEDEN B.E.S OTOMATİK KATILIM İLE İLGİLİ DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

AVUKATLAR  İÇİN DEFTER BEYAN SİSTEMİ UYGULAMA REHBERİ

EN SON HABERLER

© 2012 MuhasebeDR.Com Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.