Hoşgeldiniz  

Matrah ve Vergi Artırımında Özellikli Durumlar

Muhasebe DR | 04 Ekim 2016 | Defterler, Duyurular, Faydalı Linkler, Genel, MUHASEBE, Muhasebe, Sürmanşet, Vergi

6736 sayılı kanunla getirilen o kadar çok ve önemli hüküm var ki, bu hükümlerden her biri birkaç yazı konusu olabilecek durumdadır. 

AVANTAJI

Matrah artırımı yapılan yıllara ilişkin olarak vergi incelemesi ve tarhiyatı yapılmasından muafiyet sağlıyor.

Şu kadar ki, defter ve belgelerin tevkif yoluyla ödenen verilerin ve KDV iadesi nedeniyle incelenmesi mümkündür.

SINIRI

VUK 353. madde hükümlerine aykırı hareket.

HANGİ VERGİ TÜRLERİ

  • Gelir ve kurumlar vergisi
  • KDV
  • Gelir ve kurum stopaj

GELİR VE KURUMLAR VERGİSİNDE ASGARİ MATRAH VE UYGULANACAK VERGİ ORANLARI

  • 2011-2015 vergilendirme dönemleri kapsamdadır.
  • 2011 matrahını yüzde 35, sonraki her yıl matrahını 5 puan daha az olmak üzere 2015 matrahının yüzde 15 artırılması gerekiyor.
  • Normalde artırılan oranlar üzerinden yüzde 20 vergi ödenmesi gerekiyor. Ancak, cari vergi borcu bulunmayan ve kanunun kesinleşmiş borçlar ve ihtilaflı alacaklar hükümlerinden yararlanmamış olanlar yüzde 15 vergi ödeyerek artırımdan yararlanabilecekler.
  • İlgili yıllar için beyanname vermemiş veya zarar beyan etmiş olanlar için kanunda asgari matrah tutarları belirlenmiştir. Bu tutarlar gelir vergisi mükellefleri bakımından;

               – Bilanço esasına tabi olanlar için ayrı,
               – İşletme hesabı ile ücret MSİ ve diğer kazançlar için ayrı,
                Basit usul için ayrı ve gayrimenkul sermaye iradı (kira gelirleri) için ayrı olmak üzere toplam 3 grup halindedir.

  • Bilanço ve işletme esasına tabi olanlar için belirlenen asgari matrahlar arasında ve yıllara göre tam bir korelasyon yok. O nedenle bu mükellefler için kanunda belirlenen tutarları bilmek gerekiyor.
  • Diğer mükellef grupları için bilanço esasına tabi olanlar ve serbest meslek kazanç erbabı için belirlenen asgari matrah tutarlarının;

              Basit usule tabi olanlar için 1/10’u,
              Gayrimenkul sermaye iradından oluşanlar için 1/5’i,
              Kurumlar vergisi mükellefleri için 2012-2014 yılları için küsuratlardan kaynaklanan yuvarlamalar hariç 2 katıdır.

  • Bilanço esasına tabi olan ticari ve zirai kazanç mükellefleri ile serbest meslek erbabı için asgari matrah 2011 yılı için 14 bin, 2015 yılı için 18 bin 970 TL. Aradaki yıllar için asgari matrahlar arasında önceden olduğu gibi bir korelasyon yok. Bu nedenle her yıl için kanunda belirtilen asgari matrahları görmek lazım. Muhtemelen İdare bu artırımlar elektronik olarak yapılacağı için otomatik kontrol mekanizması yoluyla mükelleflerin mükellefiyet durumuna göre matrah artırımlarını doğru yapmalarını sağlayacaktır.
  • İşe başlama veya işi terk gibi nedenlerle kıst dönem çalışanlar için asgari matrahın hesabında çalışılan ay sayısı dikkate alınır.
  • Gayrimenkul sermaye iratları için belirlenen istisna tutarları dikkate alınmaz. 
  • Birden fazla gelir unsuru elde eden mükelleflerce, vergi incelemesi ve tarhiyata muhatap olunmaması için ilgili gelir unsuru itibarıyla ayrı ayrı matrah artırımı yapılması şarttır.
  • Artırılan matrahlardan istisna ve indirimler ile geçmiş yıl zararları mahsup edilemez.
  • Zarar beyan edenler matrah artırımında bulunurlarsa artırımda bulunulan yıllara ilişkin zararlarının yarısının 2016 ve sonraki yıllar kazançlarından indirim hakkını kullanamazlar.
  • Tevkif yoluyla ödenmiş vergiler gelir ve kurumlar vergisi matrah artırımı nedeniyle ödenecek vergilerden mahsup edilemez.
  • 2011-2015 yıllarına ilişkin hasılat KDV üzerinden 2011 için yüzde 3.5, takip eden her yıl 0.5 puan azalışla 2015 için yüzde 1.5 KDV beyan etmek suretiyle yararlanılabilir.
  • İlgili yılda hiç beyanname vermemiş veya 2 veya daha az beyanname vermiş olanlar gelir ve kurumlar vergileri için artırdıkları matrahlar üzerinden yüzde 18 oranında KDV hesaplamak suretiyle KDV matrah artırımından yararlanabilirler.
  • Matrah artırımı yılına ilişkin 3 veya daha fazla dönem KDV beyannamesi vermiş olanların aylık ortalamalarının yıllığa iblağ edilmesi suretiyle matrah artırımında bulunmaları gerekir.

GELİR VE KURUM STOPAJ MATRAH ARTIRIMI

  • Ücret,
  • Serbest meslek ödemeleri,
  • Kira,
  • Yıllara sari inşaat hakediş ödemeleri,
  • Çiftçilere yapılan ödemeler,
  • Vergiden muaf esnafa yapılan ödemeler için de matrah artırımında bulunulabilir.

UYGULANACAK ORAN

Artırım tutarları üzerinden 2011 yılı için yüzde 6, her yıl bir puan azaltılarak, 2015 yılı için yüzde 2 vergi ödemeleri gerekir.

Şu kadar ki;

  • Yıllara sari inşaat hakediş stopajlarına ilişkin matrah artırımında her yıl için yüzde 1
  • Zirai stopajlarda ve muaf esnafa yapılan ödemelere ilişkin stopajların artırımında GVK 94. maddede yazılı oranın dörtte biri uygulanmak suretiyle
  • Şayet bu mükellefler asgari matrahlar itibarıyla matrah artırımından yararlanacaklarsa; 

          + yıllara sari işler için yüzde 3,
          + zirai stopajlar için yüzde 2,
          + muaf esnafa yapılan ödemeler için yüzde 5 hesaplanan vergiyi ödemeleri gerekir.

ÖZELLİKLİ DURUMLAR

Ücret için matrah artırımında bulunacaklar;

  • İlgili yılda bir dönem için dahi beyanname vermişlerse bu beyannamedeki tutarı yılla iblağ edilerek,
  • İlgili yılda hiç beyanname vermemişlerse;

          – Şayet sigorta prim bildirgeleri varsa oradaki işçi sayısı dikkate alınarak, bu da yoksa,
          – Bu kanunun yayımı tarihinden önce en az bir dönemde beyanname vermişlerse bu beyannamede yer alan işçi sayısı artırımda bulunulan yıllar yıl sonu asgari ücreti yıla iblağ edilmek suretiyle, bu da yoksa,
          – En az iki işçi çalıştırıyormuş gibi varsayılarak artırımda bulunabilirler.

BAŞLANILMIŞ İNCELEMELER VE KESİNLEŞMİŞ TARHİYATLAR VE ÖDEME

  • Nezdinde bu kanunun yayımı tarihinden önce vergi incelemesi başlamış olanlar da matrah artırımında bulunabilirler. Şu kadar ki;
  • Bu incelemelerin eylül ayı sonuna kadar bitirilmeleri gerekir. Bu durumda dahi;

           – Matrah artırımının inceleme raporunun vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihten önce yapılması halinde sadece matrah artırımını aşan bir tutar varsa tarhiyat yapılabilir. 
           – Raporda zarar azaltımı söz konusu ise matrah artırımında bulunan mükellefin sonraki yıllarda mahsup edebileceği zarar tutarı kalan zarar tutarının yarısı olarak dikkate alınır.

  • Matrah artırımında bulunulan dönemler için yapılacak hesaplamada, daha önce yapılan tarhiyatlardan kesinleşmiş olanlar da dikkate alınır.
  • Matrah artırımı nedeniyle ödenen vergiler gelir ve kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider ve maliyet olarak dikkate alınamaz, indirim, mahsup veya iade konusu yapılamazlar.
  • 31 Ekim 2016 tarihine kadar matrah artırımında bulunanlar,

30 Kasım tarihine kadar ödeme yapabilecekleri gibi, ikişer aylık 18 taksite kadar taksitle de ödeme tercih edebilirler. Taksitle ödeme tercihinde bulunanların ödeyeceği tutarlar, ilgili taksit süresi için öngörülen katsayılar ile artırılarak hesaplanır.

  • VUK 359/b maddesinde yer alan defter, belge yok edilmesi ve sahte düzenlenmesi fiilini işleyenler matrah artırımından yararlanamazlar.

Osman Arıoğlu

*MuhasebeDR.Com

TÜRKİYE’NİN MUHASEBE DOKTORU

2016 VERGİ AFFI UYGULAMA DOSYASI

MALİ MÜŞAVİRLER OHAL’DE NELERE DİKKAT ETMELİ?

YAYINLANAN SON DAKİKA MEVZUATLAR 

Etiketler:

EN SON HABERLER

© 2012 MuhasebeDR.Com Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.